Besluit nr. 1025/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2013 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Kirgizische Republiek
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende werking van de Europese Unie, en met name artikel 209,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,
Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure1,
(1) De samenwerking tussen de Unie en de Kirgizische Republiek is gebaseerd op de Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst waarbij een partnerschap tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Kirgizstan, anderzijds2 (de PSO), die in 1999 in werking is getreden. De Unie past het stelsel van algemene preferenties op de Kirgizische Republiek toe.
(2) De Kirgizische economie is in 2009 getroffen door de internationale financiële crisis, en in juni 2010 door etnisch geweld. Deze gebeurtenissen hebben de economische bedrijvigheid verstoord, hebben tot aanzienlijke overheidsuitgaven voor wederopbouw en sociale bijstand geleid, en hebben geresulteerd in grote externe en budgettaire tekorten.
(3) Tijdens een donorenbijeenkomst op hoog niveau in Bisjkek op 27 juli 2010 heeft de internationale gemeenschap 1,1 miljard USD aan noodhulp toegezegd om het herstel in de Kirgizische Republiek te ondersteunen. De Unie heeft op die bijeenkomst aangekondigd tot 117,9 miljoen EUR aan financiële bijstand te zullen toekennen.
(4) De Raad, bijeengekomen in de raadsformatie Buitenlandse Zaken, heeft in zijn conclusies van 26 juli 2010 over de Kirgizische Republiek de inspanningen van de nieuwe Kirgizische regering om een democratisch institutioneel bestel te vestigen verwelkomd, en heeft de Commissie verzocht de overheid van de Kirgizische Republiek te blijven voorzien van assistentie, waaronder in de vorm van nieuwe bijstandprogramma’s, bij de uitvoering van hun hervormingsplan en bij te dragen tot de duurzame economische en sociale ontwikkeling van het land.
(5) Met het verlenen door de Unie van politieke en economische steun aan de ontluikende parlementaire democratie van de Kirgizische Republiek zou het politieke signaal worden gegeven dat de Unie ten volle achter de democratische hervormingen in Centraal-Azië staat, in overeenstemming met het door de Unie ten aanzien van de regio gevoerde beleid als uiteengezet in de strategie van de Unie voor Centraal-Azië (2007-2013) en in de Raadsconclusies van 25 juni 2012 over Centraal-Azië.
(6) Overeenkomstig de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad, tegelijk vastgesteld met het Besluit nr. 778/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad3, moet macrofinanciële bijstand van de Unie een uitzonderlijk financieel instrument zijn van ongebonden en niet-toegewezen betalingsbalanssteun, gericht op het herstellen van een houdbare externe financiële situatie, en dienen ter ondersteuning van een beleidsprogramma met krachtige aanpassings- en structurele hervormingsmaatregelen die gericht zijn op het verbeteren van de betalingsbalanspositie, met name tijdens de programmeringsperiode, en ter versterking van de uitvoering van gerelateerde overeenkomsten en samenwerkingsprogramma’s met de Unie.
(7) Het economische aanpassings- en hervormingsproces in de Kirgizische Republiek wordt ondersteund door financiële bijstand van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). In juni 2011 hebben de Kirgizische overheid en het IMF overeenstemming bereikt over een niet uit voorzorg getroffen driejarige Extended Credit Facility („het IMF-programma”) ten belope van 66,6 miljoen SDR (bijzondere trekkingsrechten) ter ondersteuning van het land. Het IMF heeft in juni 2013 de vierde herziening van het programma goedgekeurd. De doelstellingen van het IMF-programma stroken met het doel van de macrofinanciële bijstand van de Unie, namelijk het verlichten van betalingsbalansmoeilijkheden op korte termijn en het uitvoeren van krachtige aanpassingsmaatregelen die beantwoorden aan het doel van de macrofinanciële bijstand van de Unie.
(8) De Unie verstrekt in het kader van het Instrument voor Ontwikkelingssamenwerking over de periode 2011-2013 voor in totaal 33 miljoen EUR aan sectorale begrotingssteun aan de Kirgizische Republiek, ter ondersteuning van hervormingen in de sociale bescherming, het onderwijs en het beheer van de overheidsfinanciën.
(9) In 2010 heeft de Kirgizische Republiek, in het licht van de versomberende economische situatie en vooruitzichten, de Unie om macrofinanciële bijstand verzocht.
(10) Gezien het strategische belang van de Kirgizische Republiek voor de Unie, en de beslissende rol die zij speelt voor de regionale stabiliteit, moet de Kirgizische Republiek, bij uitzondering, worden geacht in aanmerking te komen voor macrofinanciële bijstand van de Unie.
(11) Aangezien er nog steeds sprake is van een aanzienlijk resterend extern financieringstekort op de betalingsbalans van de Kirgizische Republiek dat de door het IMF en andere multilaterale instellingen verstrekte middelen te boven gaat, en ondanks het feit dat de Kirgizische Republiek krachtige economische stabilisatie- en hervormingsprogramma’s uitvoert, wordt de door de Unie aan de Kirgizische Republiek te verlenen macrofinanciële bijstand („de macrofinanciële bijstand van de Unie”), onder de huidige uitzonderlijke omstandigheden, aangemerkt als een passende reactie op het verzoek van de Kirgizische Republiek om in samenhang met het IMF-programma de economische stabilisatie te ondersteunen.
(12) De macrofinanciële bijstand van de Unie moet gericht zijn op het helpen herstellen van een houdbare externe financiële situatie voor de Kirgizische Republiek om aldus haar economische en sociale ontwikkeling te ondersteunen.
(13) De vaststelling van het bedrag van de macrofinanciële bijstand van de Unie is gebaseerd op een volledige kwantitatieve beoordeling van de resterende externe financieringsbehoeften van de Kirgizische Republiek en bij de bepaling ervan is rekening gehouden met het vermogen van het land zichzelf te financieren met eigen middelen, en met name de internationale reserves die het tot zijn beschikking heeft. De macrofinanciële bijstand van de Unie moet complementair zijn aan de programma’s van het IMF en de Wereldbank en de door hen verstrekte middelen. Bij het vaststellen van het bedrag voor bijstand wordt ook rekening gehouden met verwachte financiële bijdragen van multilaterale donoren en met de noodzaak te zorgen voor een billijke verdeling van de lasten tussen de Unie en andere donoren, alsook met de reeds bestaande inzet van de andere externe financieringsinstrumenten van de Unie in de Kirgizische Republiek en met de toegevoegde waarde die over het geheel genomen door de betrokkenheid van de Unie wordt geboden.
(14) Rekening houdend met de resterende externe financieringsbehoeften van de Kirgizische Republiek, haar economisch ontwikkelingspeil, gemeten naar het inkomen per hoofd van de bevolking en armoedepercentages, haar vermogen om zichzelf te financieren met eigen middelen, en in het bijzonder de internationale reserves die zij tot haar beschikking heeft, en ook haar vermogen tot terugbetaling op basis van een analyse van de houdbaarheid van haar schulden, moet een deel van de bijstand in de vorm van giften worden verstrekt.
(15) De Commissie moet ervoor zorgen dat de macrofinanciële bijstand van de Unie juridisch en materieel verenigbaar is met de hoofdbeginselen, de doelstellingen en de maatregelen die zijn genomen in het kader van de verschillende onderdelen van het extern optreden en het relevante beleid van de Unie op andere terreinen.
(16) De macrofinanciële bijstand van de Unie moet het externe beleid van de Unie jegens de Kirgizische Republiek ondersteunen. De diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden moeten gedurende de hele macrofinanciële bijstandsoperatie nauw samenwerken om het externe beleid van de Unie te coördineren en de consistentie ervan te waarborgen.
(17) De macrofinanciële bijstand van de Unie moet de Kirgizische Republiek ondersteunen in haar engagement met betrekking tot waarden die zij met de Unie deelt, waaronder democratie, de rechtsstaat, goed bestuur, eerbiediging van de mensenrechten, duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding, en ook haar engagement met betrekking tot de beginselen van open, op regels gebaseerde en eerlijke handel.
(18) Eerbiediging door de Kirgizische Republiek van effectieve democratische mechanismen, waaronder een parlementair stelsel met meerdere partijen, de rechtsstaat en de mensenrechten, moet een randvoorwaarde zijn voor het verlenen van de macrofinanciële bijstand van de Unie. Daarnaast dienen de specifieke doelstellingen van de macrofinanciële bijstand van de Unie de doelmatigheid, transparantie en verantwoordingsplicht inzake de systemen voor het beheer van de overheidsfinanciën in de Kirgizische Republiek te bevorderen. Zowel het voldoen aan de randvoorwaarde als het verwezenlijken van die doelstellingen dient regelmatig door de Commissie te worden gecontroleerd.
(19) Om te verzekeren dat de financiële belangen van de Unie in het kader van de macrofinanciële bijstand van de Unie op efficiënte wijze worden beschermd, moet de Kirgizische Republiek passende maatregelen nemen in verband met de preventie en bestrijding van fraude, corruptie en andere onregelmatigheden met betrekking tot deze bijstand. Daarnaast moet er in worden voorzien dat de Commissie controles verricht en dat de Rekenkamer audits verricht.
(20) De uitkering van de macrofinanciële bijstand van de Unie laat de bevoegdheden van het Europees Parlement en de Raad onverlet.
(21) De in de vorm van een gift verstrekte bedragen aan macrofinanciële bijstand en de bedragen van voorzieningen voor in de vorm van leningen verstrekte macrofinanciële bijstand moeten sporen met de in het meerjarig financieel kader vastgestelde begrotingskredieten.
(22) De macrofinanciële bijstand van de Unie moet door de Commissie worden beheerd. Teneinde te waarborgen dat het Europees Parlement en de Raad op de tenuitvoerlegging van dit besluit kunnen toezien, dient de Commissie hen regelmatig in te lichten over ontwikkelingen met betrekking tot de bijstand en hun daarbij de relevante documenten te verschaffen.
(23) Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de uitvoering van dit besluit, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad4.
(24) De macrofinanciële bijstand van de Unie dient onderworpen te zijn aan voorwaarden inzake economisch beleid, die in een memorandum van overeenstemming dienen te worden vastgelegd. Omwille van de efficiëntie en om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering te waarborgen, dient de Commissie te worden gemachtigd om met de Kirgizische overheid onderhandelingen over deze voorwaarden te voeren onder toezicht van het comité van vertegenwoordigers van de lidstaten waarin Verordening (EU) nr. 182/2011 voorziet. Krachtens die verordening moet in de regel de raadplegingsprocedure worden gebruikt in alle andere gevallen dan in die verordening zijn voorzien. Gezien de mogelijk belangrijke effecten van bijstand van meer dan 90 miljoen EUR, past het dat de onderzoeksprocedure voor deze verrichtingen wordt gebruikt. Gezien het bedrag van de macrofinanciële bijstand van de Unie aan de Kirgizische Republiek, moet de raadplegingsprocedure worden toegepast op de vaststelling van het memorandum van overeenstemming, of voor het verlagen, opschorten of annuleren van de bijstand.
(25) Volgens het IMF valt de Kirgizische Republiek onder de categorie opkomende en ontwikkelingseconomieën; volgens de Wereldbank maakt de Kirgizische Republiek deel uit van de groep van economieën met een laag inkomen per hoofd en van de landen van de Internationale Ontwikkelingsorganisatie (IOA); volgens de UN-OHRLLS5 valt de Kirgizische Republiek onder de categorie geheel door land omsloten ontwikkelingsland; volgens de Commissie voor Ontwikkelingsbijstand van de OESO staat de Kirgizische Republiek op de lijst van overige lage-inkomenslanden. De Kirgizische Republiek moet derhalve als ontwikkelingsland in de zin van artikel 208 van het Verdrag worden aangemerkt, wat de keuze van artikel 209 van het Verdrag als rechtsgrondslag voor dit besluit rechtvaardigt,
HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
Artikel 2
Artikel 3
Artikel 4
De Commissie besluit tot uitkering van de tranches mits aan alle van de volgende voorwaarden voldaan is:
- a) de in artikel 2 gestelde randvoorwaarde;
- b) een bevredigende voortgang bij de uitvoering van een beleidsprogramma met krachtige maatregelen voor aanpassing en structurele hervorming, ondersteund door een niet uit voorzorg getroffen kredietregeling met het IMF, en
- c) het binnen een specifieke termijn uitvoering geven aan de in het memorandum van overeenstemming overeengekomen voorwaarden inzake economisch beleid.
Artikel 5
Artikel 6
Het memorandum van overeenstemming, de leningovereenkomst en de giftovereenkomst met de Kirgizische overheid bevat bepalingen die het volgende verzekeren:
- a) de Kirgizische Republiek gaat regelmatig na of de uit de begroting van de Unie verstrekte financiering naar behoren is gebruikt, neemt passende maatregelen ter voorkoming van onregelmatigheden en fraude, en onderneemt zo nodig gerechtelijke stappen om de uit hoofde van dit besluit verstrekte middelen waaraan geen wettige bestemming is gegeven, terug te vorderen;
- b) de financiële belangen van de Unie worden beschermd, in het bijzonder met specifieke maatregelen met het oog op de preventie en de bestrijding van fraude en andere onregelmatigheden in verband met de macrofinanciële bijstand van de Unie, overeenkomstig Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad10, Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad11, en Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad12;
- c) de Commissie — met inbegrip van het Europees Bureau voor fraudebestrijding — en haar vertegenwoordigers worden uitdrukkelijk gemachtigd tot het uitvoeren van controles, waaronder controles en inspecties ter plaatse;
- d) de Commissie en de Rekenkamer worden uitdrukkelijk gemachtigd om tijdens en na de periode dat de macrofinanciële bijstand beschikbaar is audits uit te voeren, met inbegrip van documentaudits en audits ter plaatse, zoals onder meer operationele beoordelingen;
- e) de Unie heeft recht op volledige terugbetaling van de gift en/of de vervroegde terugbetaling van de lening, indien is vastgesteld dat de Kirgizische Republiek met betrekking tot het beheer van de macrofinanciële bijstand van de Unie fraude, corruptie of enige andere onwettige activiteit heeft gepleegd die de financiële belangen van de Unie schaadt.
Artikel 7
Artikel 8
De Commissie legt jaarlijks, uiterlijk op 30 juni, aan het Europees Parlement en de Raad een verslag voor over de tenuitvoerlegging van dit besluit in het voorgaande jaar, waaronder een evaluatie van die tenuitvoerlegging. In dit verslag:
- a) wordt de geboekte vooruitgang bij het uitvoeren van de macrofinanciële bijstand van de Unie onderzocht;
- b) worden de economische situatie en de vooruitzichten van de Kirgizische Republiek, en ook de vooruitgang die is geboekt bij de tenuitvoerlegging van de in artikel 3, lid 1, bedoelde beleidsmaatregelen beoordeeld;
- c) wordt het verband gespecificeerd tussen de in het memorandum van overeenstemming vastgelegde voorwaarden inzake economisch beleid en financiële voorwaarden, de actuele economische en budgettaire prestaties van de Kirgizische Republiek en de besluiten van de Commissie tot uitkering van de tranches van de macrofinanciële bijstand van de Unie.
Artikel 9
-
Standpunt van het Europees Parlement van 11 december 2012 en standpunt van de Raad in eerste lezing van 23 september 2013 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad). Standpunt van het Europees Parlement van 22 oktober 2013 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad).
(terug) -
PB L 196 van 28.7.1999, blz. 48.
(terug) -
Besluit nr. 778/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 12 augustus 2013 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan Georgië (PB L 218 van 14.8.2013, blz. 15).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13).
(terug) -
UN Office of the High Representative for the Least Developed Countries, Landlocked Developing Countries and SmallIslandDeveloping States.
(terug) -
Besluit 2010/427/EU van de Raad van 26 juli 2010 tot vaststelling van de organisatie en werking van de Europese dienst voor extern optreden (PB L 201 van 3.8.2010, blz. 30).
(terug) -
Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad van 25 mei 2009 tot instelling van een Garantiefonds (PB L 145 van 10.6.2009, blz. 10).
(terug) -
Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).
(terug) -
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (PB L 362 van 31.12.2012, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad van 18 december 1995 betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen (PB L 312 van 23.12.1995, blz. 1).
(terug) -
Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad van 11 november 1996 betreffende de controles en verificaties ter plaatse die door de Commissie worden uitgevoerd ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen tegen fraudes en andere onregelmatigheden (PB L 292 van 15.11.1996, blz. 2).
(terug) -
Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 september 2013 betreffende onderzoeken door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (Euratom) nr. 1074/1999 van de Raad (PB L 248 van 18.9.2013, blz. 1).
(terug)